TỪ CHÍNH PHỦ KIẾN THIẾT HỒ CHÍ MINH

 ĐẾN CHÍNH PHỦ KIẾN TẠO HIỆN NAY

 Ngay sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tập trung xây dựng Chính phủ kiến thiết quốc gia với các kế sách diệt giặc đói, giặc dốt, thiết lập cơ quan lập pháp, thực hiện tự do tín ngưỡng, lương giáo đoàn kết...; xây dựng chính phủ đoàn kết và quy tụ nhân tài, nỗ lực làm việc, một lòng vì nước vì dân, gương mẫu, nói đi đôi với làm; kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh; phát huy đầy đủ trí tuệ, sức mạnh, trách nhiệm của nhân dân. Những quan điểm của Người đã đặt nền móng vững chắc cho việc xây dựng Chính phủ kiến tạo hiện nay.

1. Chính phủ kiến thiết Hồ Chí Minh

Trước Cách mạng Tháng Tám (1945), nước ta thuộc chế độ quân chủ chuyên chế mấy nghìn năm và dưới nền thống trị của hai đế quốc chủ nghĩa là Pháp và Nhật. Cách mạng Tháng Tám (1945) thành công, Hồ Chí Minh đã lập nên một chính thể Dân chủ Cộng hòa và bắt tay ngay vào xây dựng đất nước với các kế sách diệt giặc đói, diệt giặc dốt, giáo dục đạo đức, thiết lập cơ quan lập pháp, thực hiện tự do tín ngưỡng, lương giáo đoàn kết. Như vậy, Chính phủ Hồ Chí Minh là Chính phủ kiến thiết nhất, kiến tạo nhất trong lịch sử của dân tộc. Tất nhiên, đó là kiến tạo, kiến thiết trong hoàn cảnh kháng chiến - kiến quốc, chống thực dân, đế quốc xâm lược và bước đầu quá độ lên CNXH trên phạm vi nửa nước. Thành quả lớn nhất của sự kiến tạo mà Chính phủ Hồ Chí Minh đem lại đó là thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đưa dân tộc tiến vào kỷ nguyên độc lập, tự do. Tinh thần của kiến tạo, kiến thiết đó được Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn tả một cách mộc mạc: “Non hai tháng trước đây, trước cuộc khởi nghĩa 19-8-1945, nói tới hai chữ Chính phủ người ta nghĩ ngay tới một bọn đầu đảng cướp nguy hiểm, xảo quyệt. Trái lại, ai ai đối với Chính phủ nhân dân hiện nay cũng đều có một cảm tình thân mật xen lẫn với một tôn kính sâu xa: Chính phủ đối với ta như người “anh cả” trong gia đình, một đồng chí phụ trách trong một địa phương, một người đứng mũi chịu sào ta có thể vững lòng trông cậy và gửi số mệnh”⁽¹⁾. Phân biệt rõ trước và sau Cách mạng Tháng Tám, Hồ Chí Minh chỉ rõ: trước là những hội đồng kỳ mục cũ thối nát, phạm vào công lý, tự do của dân chúng... Nay, tức là sau Cách mạng Tháng Tám, “bao nhiêu những cái xấu xa, thối nát, bất công, áp bức của chế độ cũ, của các hội đồng kỳ mục trước sẽ không thể tồn tại trong các Ủy ban nhân dân bây giờ. Ủy ban nhân dân là Ủy ban có nhiệm vụ thực hiện tự do dân chủ cho dân chúng. Nó phải hành động đúng tinh thần tự do dân chủ đó”⁽²⁾. Tinh thần tự do dân chủ mà Hồ Chí Minh nói đến và Chính phủ do Người đứng đầu thực hiện, chính là một trong những biểu hiện sáng giá nhất của một Chính phủ kiến tạo trong buổi bình minh của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Hồ Chí Minh khẳng định “Không phải Chính phủ xuất tiền ra làm. Chính phủ làm một phần; chỉ giúp kế hoạch cổ động, giúp ý kiến. Chính phủ làm một phần, để làm kiểu mẫu cho dân. Một phần đồng bào địa phương tự làm lấy”⁽³⁾. Kiến thiết, kiến tạo là Chính phủ không phải “vừa đá bóng vừa thổi còi”, không làm thay nhân dân, không làm thay tư nhân; ngược lại phải dựa vào nhân dân, phát huy đầy đủ trí tuệ, sức mạnh, trách nhiệm của nhân dân. Người nói: “Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân. Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân... Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”⁽⁴⁾. Chính phủ Hồ Chí Minh là một Chính phủ hoàn toàn chủ động trong việc thiết kế chiến lược phát triển đất nước với đường lối “kiến quốc” trên tất cả các mặt; chủ động đối phó với những diễn biến hết sức phức tạp, bất lợi khi thù trong, giặc ngoài quyết liệt phá hoại thành quả của cách mạng. Hồ Chí Minh là người mở đường, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho giới công thương và các giới khác. Từ năm 1946, Người đã tuyên bố “Quyền tư hữu tài sản của công dân được bảo đảm và Nhà nước bảo hộ quyền sở hữu về tư liệu sản xuất của những người lao động riêng lẻ”. Điều đặc biệt nhất là ngay từ kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa I (10-1946), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói đến Chính phủ liêm khiết, Chính phủ kiến thiết quốc gia, xây dựng một nước Việt Nam mới, Chính phủ toàn dân đoàn kết và tập hợp nhân tài không đảng phái, Chính phủ chú trọng thực tế, nỗ lực làm việc, biết làm việc, có gan góc, một lòng vì nước, vì dân. Về bản thân, Hồ Chí Minh gương mẫu hứa trước Quốc hội “không phải là kẻ tham quyền cố vị, mong được thăng quan phát tài”. Người đào tạo, bồi dưỡng một đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức luôn gương mẫu, nói đi đôi với làm, nói ít làm nhiều. Người xây dựng nền chính trị “đoàn kết và thanh khiết”, kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh, tự giác. Chính phủ Hồ Chí Minh, từ Chủ tịch nước đến các Phó Chủ tịch và Nội các toàn tâm, toàn ý phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Quan điểm của Hồ Chí Minh là “đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân”; để giành thắng lợi trong cuộc chiến đấu khổng lồ chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng, tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi cần phải động viên toàn dân, tổ chức và giáo dục toàn dân, dựa vào lực lượng vĩ đại của toàn dân.

Hồ Chí Minh duy nhất một lần tuyên bố trước Quốc hội về một Chính phủ liêm khiết, kiến thiết, đoàn kết, thực tế, nỗ lực làm việc, một lòng vì nước, vì dân, nhưng trong một phần tư thế kỷ (1945-1969), Chính phủ đó đã làm nên những kỳ tích, những điều tưởng chừng “không thể”. Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống hai đế quốc to là Pháp và Mỹ, cùng với những thành tựu vĩ đại khác mãi mãi được ghi vào lịch sử như một trong những giai đoạn chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc. Những trang sử chói lọi của cách mạng Việt Nam dưới sự tổ chức dẫn dắt của Đảng và Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mãi mãi gắn liền với tên tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, người khai sinh nền Cộng hòa Dân chủ Việt Nam, người vun trồng khối đại đoàn kết dân tộc và xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.

Với những nội dung nêu trên, chúng ta hiểu và khẳng định Chính phủ Hồ Chí Minh là một Chính phủ kiến tạo, đặt nền móng vững chắc cho việc xây dựng Chính phủ kiến tạo các giai đoạn sau.

2. Chính phủ kiến tạo hiện nay

Hiện nay, còn có nhiều cách hiểu khác nhau về nội hàm Chính phủ kiến tạo. Có ý kiến hỏi: “Chính phủ kiến tạo là tuyên ngôn hành động hay mô hình của Chính phủ”? Chính phủ kiến tạo khác gì với Chính phủ điều hành từ trước đến nay? Kiến tạo khác gì kiến thiết? “Kiến tạo” và “kiến thiết” có mối quan hệ thế nào? Chính phủ kiến tạo hay kiến tạo Chính phủ? Chính phủ kiến tạo là Chính phủ hành động, Chính phủ phục vụ, Chính phủ liêm chính hay là thiết kế, xây dựng một Chính phủ có bốn nội dung: Kiến tạo - Hành động - Phục vụ - Liêm chính?...

Rõ ràng là chúng ta chưa định hình được một khung lý thuyết sáng tỏ và mạch lạc về Chính phủ kiến tạo. Gần đây, trả lời chất vấn trực tiếp tại kỳ họp thứ tư Quốc hội khóa XIV (18-11-2017), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc lần đầu tiên nêu định nghĩa về “Chính phủ kiến tạo”. Theo ông, Chính phủ kiến tạo phải là: (1) Một chính phủ chủ động thiết kế ra một hệ thống pháp luật tốt, những chính sách tốt, thể chế tốt để nuôi dưỡng nền kinh tế phát triển, chứ không phải bị động đối phó với những diễn biến trên thực tế. (2) Nhà nước không làm thay thị trường, những khu vực nào thị trường có thể làm được, doanh nghiệp tư nhân có thể làm được thì nhà nước không can thiệp mà tạo điều kiện cho doanh nghiệp làm; Nhà nước đầu tư vào những khu vực doanh nghiệp tư nhân không thể đầu tư. (3) Chính phủ kiến thiết một môi trường kinh doanh thuận lợi. (4) Nói đi đôi với làm; kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh; phải thay ngay cán bộ không đáp ứng yêu cầu công việc. Xây dựng chính quyền điện tử, thương mại điện tử, tòa án điện tử...

“Chính phủ” theo tiếng Hy Lạp là “cầm lái”. Công việc của chính phủ là cầm lái. Điều này, ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói tới khi Người khẳng định “nếu không có chính phủ thì không ai dẫn đường”. Chính phủ “dẫn đường” của chính phủ không hoàn toàn giống nhau. Nhưng cơ bản của nội dung “dẫn đường”, “cầm lái” có nghĩa là chính phủ ban hành cơ chế, chính sách và xây dựng bộ máy nhân lực; tạo ra một phương thức quản lý thích hợp để kiến tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho các hoạt động, các tầng lớp nhân dân phát huy mọi tiềm năng phát triển. Điều quan trọng nhất không phải ở tuyên ngôn mà là hành động.

Chính phủ kiến tạo hiện nay là sự kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh và tư duy, nhận thức của các nhiệm kỳ trước về tinh thần của một chính phủ kiến tạo. Trong nhiệm kỳ 2011-2015, người đứng đầu Chính phủ cũng đã khẳng định: “phải chuyển mạnh từ nhà nước điều hành nền kinh tế sang nhà nước kiến tạo phát triển”. Hiểu một cách khác, qua hơn 30 năm đổi mới, rõ ràng là chúng ta đang vận hành một Chính phủ kiến tạo phát triển.

Điều cần thiết nhất hiện nay là phải xác định được mục đích và nguồn lực của chính phủ kiến tạo. Mục đích của chính phủ kiến tạo phải vì dân và do dân. Chính phủ vì dân nghĩa là việc gì lợi cho dân, dù nhỏ mấy cũng phải hết sức làm; việc gì hại cho dân, dù nhỏ mấy cũng phải tránh. Chính phủ do dân là phải động viên toàn dân, tổ chức và giáo dục toàn dân, dựa vào lực lượng vĩ đại của toàn dân.

Tình hình thế giới và trong nước hiện nay có cả thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen; đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới to lớn, phức tạp hơn đối với sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước và bảo vệ độc lập, chủ quyền của Tổ quốc, đòi hỏi Đảng, Chính phủ và nhân dân ta phải quyết tâm, nỗ lực phấn đấu mạnh mẽ hơn nữa. Tất cả những nhận thức với các chiều cạnh khác nhau nêu trên, chúng ta hiểu chính phủ kiến tạo hiện nay là một chính phủ đang tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách để phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Muốn vậy, phải chú trọng chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế trên cơ sở nâng cao năng suất lao động, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chủ động hội nhập quốc tế.

Phát triển chiều sâu trong mô hình tăng trưởng hiện nay phải chú trọng cả vốn đầu tư, xuất khẩu và thị trường trong nước. Trong khi sử dụng hiệu quả các nguồn lực bên ngoài, phải phát huy vai trò quyết định của nội lực, trong đó chú trọng vai trò của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp FDI và khu vực sản xuất nông nghiệp.

Để kiến tạo phát triển, phải đẩy mạnh thực hiện cơ cấu lại đồng bộ, tổng thể nền kinh tế và các ngành, các lĩnh vực. Trọng tâm là đầu tư công, cơ cấu lại thị trường tài chính, trọng tâm là các ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính; cơ cấu lại ngân sách nhà nước; giải quyết nợ xấu, bảo đảm an toàn nợ công, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước; cơ cấu lại nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới.

Chính phủ kiến tạo, như trên đã nói, cuối cùng là mục đích hoạt động của Chính phủ. Đại hội XII xác định phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Nước công nghiệp theo hướng hiện đại phải đạt các tiêu chí phát triển về kinh tế, xã hội và môi trường. Đó là những vấn đề mà chính phủ kiến tạo phải quan tâm.

Kiến tạo là để phát triển, vì phát triển và phải phát triển nhanh, bền vững. Vì vậy, trên cơ sở thống nhất nhận thức về nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, phải thể chế hóa đầy đủ quyền sở hữu tài sản; sở hữu trí tuệ; huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả đất đai, tài nguyên, tài sản công. Đặc biệt, hoàn thiện thể chế phát triển các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp. Không phân biệt hình thức sở hữu, thành phần kinh tế trong việc kinh doanh của các doanh nghiệp. Mọi doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đều hoạt động theo cơ chế thị trường, bình đẳng và cạnh tranh lành mạnh theo pháp luật. Bảo đảm quyền tự do kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh của các chủ thể kinh tế đã được Hiến pháp quy định; xóa bỏ các rào cản đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh. Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động khởi nghiệp. Hoàn thiện thể chế về cạnh tranh; đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

Trong nền kinh tế thị trường, quản trị doanh nghiệp phải đáp ứng các chuẩn mực quốc tế, hoạt động theo cơ chế thị trường. Các đơn vị sự nghiệp công lập phải được trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về phạm vi hoạt động, về tổ chức bộ máy, biên chế, nhân sự và tài chính. Chính phủ phải có cơ chế, chính sách hỗ trợ cho các hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn, đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ phát triển thị trường. Tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo thuận lợi phát triển khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư trực tiếp của nước ngoài.

Chúng ta quan niệm nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Việt Nam là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm định hướng XHCN. Đó là nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền XHCN, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Vì vậy, Chính phủ có trách nhiệm xây dựng và thực hiện thể chế phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường và các loại thị trường; gắn kết tăng trưởng kinh tế với bảo đảm phát triển bền vững, tiến bộ và công bằng xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo đảm môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế.

Một chính phủ kiến tạo phải là sự hoạt động đồng bộ của cả hệ thống từ chính phủ Trung ương đến chính quyền địa phương. Không thể “trên nóng dưới lạnh” như người đứng đầu Chính phủ đã chỉ ra. Chính phủ và chính quyền địa phương phải có mối quan hệ chặt chẽ, mật thiết, không thể “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”. Nhiều địa phương cấp tỉnh, thành phố, quận, huyện, phường, xã hiện nay đang có những vấn đề ở các mức độ và tính chất khác nhau, như bộ máy chưa trơn tru, đồng bộ, khoa học. Đó chưa thể gọi là một chính phủ kiến tạo.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ rõ: chính phủ kiến tạo thì phải được lòng dân, lấy lòng dân làm thước đo. Có những cái đúng pháp luật, thậm chí đúng thực tế, nhưng không được lòng dân, không được dân đồng tình, ủng hộ thì cần phải xem lại. Chỉ đạo của Thủ tướng thể hiện sự vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh khi xây dựng chính phủ kiến tạo trong tình hình, bối cảnh hiện nay. Hồ Chí Minh dạy: “Bao nhiêu cách tổ chức và cách làm việc, đều vì lợi ích của quần chúng, vì cần cho quần chúng. Vì vậy, cách tổ chức và cách làm việc nào không hợp với quần chúng thì ta phải có gan đề nghị lên cấp trên để bỏ đi hoặc sửa lại. Cách nào hợp với quần chúng, quần chúng cần, thì dù chưa có sẵn, ta phải đề nghị lên cấp trên mà đặt ra. Nếu cần làm thì cứ đặt ra, rồi báo cáo sau, miễn là được việc. Đằng này, cán bộ ta chỉ biết khư khư giữ nếp cũ. Cái không hợp cũng không dám sửa bỏ. Cái cần thiết cũng không dám đặt mới. Đó là thói không phụ trách“quá hữu, gặp sao hay vậy”⁽⁵⁾. Tư tưởng Hồ Chí Minh hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với một Chính phủ kiến tạo trong bối cảnh đổi mới và hội nhập hiện nay, nhất là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN.

Cốt tủy của một chính phủ kiến tạo là cán bộ và công tác cán bộ. Bởi vì mọi việc đều do người làm ra, từ nhỏ đến to, từ xưa đến nay đều như vậy cả. Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vấn đề cán bộ quyết định mọi việc. Cơ chế, bộ máy tốt mà con người không có đạo đức, cố tình xuyên tạc, phá hoại thì không cơ chế, bộ máy nào phát huy nổi hiệu lực, thậm chí gây hậu quả khôn lường. Vì vậy, cùng với việc nâng cao năng lực, hiệu quả xây dựng và thực hiện thể chế, đường lối, chủ trương của Đảng thì điều trọng yếu bậc nhất vừa trước mắt, vừa lâu dài là xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực trí tuệ, bản lĩnh và phương pháp, phong cách công tác theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Một đội ngũ cán bộ phải hết lòng, hết sức, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, dám chịu trách nhiệm trước nhân dân, không tham quyền cố vị, tránh xa vòng danh lợi. Nếu không vậy thì những nghị quyết và những chỉ thị, tuyên ngôn về chính phủ kiến tạo sẽ hóa ra lời nói suông mà còn hại đến lòng tin cậy của nhân dân đối với Đảng⁽⁶⁾ như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cảnh báo.

Không thể chấp nhận một bộ máy hành chính từ Trung ương (Chính phủ) đến địa phương (chính quyền địa phương) mà từ việc nhỏ đến việc lớn, phải có ý kiến của Thủ tướng thì mới giải quyết. Chính phủ kiến tạo, hành động, phục vụ, liêm chính không có đất cho loại cán bộ không có năng lực giải quyết công việc, thiếu tính chuyên nghiệp trong nhiệm vụ, chức trách được giao, nói không đi đôi với làm, thiếu tinh thần trách nhiệm.

Muốn có cán bộ tốt, không phải chỉ làm “đúng quy trình”, vì trong mỗi bước quy trình thì điều quan trọng nhất là chất lượng. Phải kiểm soát được chất lượng các khâu của quy trình, nếu không, “đúng quy trình” chỉ là cái vỏ che chắn. Vì vậy, phải làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh “để cho dân chúng phê bình cán bộ, dựa theo ý kiến họ mà cất nhắc cán bộ, nhất định không xảy ra việc thiên tư, thiên vị, nhất định hợp lý và công bằng”⁽⁷⁾.

Nghị quyết Trung ương 5 khóa XII “Về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, tháng 6-2017 đề cập đến việc nâng cao năng lực xây dựng và thực hiện thể chế của Nhà nước với ý nghĩa là một mắt khâu quan trọng của Chính phủ kiến tạo. Một trong những nhiệm vụ cần tập trung thực hiện từ nay đến năm 2020 là “Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nền kinh tế và năng lực kiến tạo sự phát triển của Nhà nước, đặc biệt là năng lực, hiệu quả thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng và tổ chức thực hiện luật pháp, chính sách của Nhà nước”⁽⁸⁾.

Việc Nhà nước xây dựng và thực hiện thể chế được nêu trong Nghị quyết Trung ương 5 khóa XII có thể coi là những nội dung căn cốt của chính phủ kiến tạo hiện nay mà chúng ta đang ra sức thực hiện.

_________________

Bài đăng trên Tạp chí Lý luận chính trị số 1-2017

(1), (2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.21, 22.

(3), (5), (6), (7) Xem Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.5, tr.81, 286, 290, 336.

(4) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.6, tr.232.

(8) ĐCSVN: Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2017, tr.54.

PGS, TS Bùi Đình Phong

Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng,

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

http://lyluanchinhtri.vn/home/index.php/nguyen-cuu-ly-luan/item/2506-tu-chinh-phu-kien-thiet-ho-chi-minh-den-chinh-phu-kien-tao-hien-nay.html

CẦN LÊN ÁN VÀ XỬ LÝ NGHIÊM NHỮNG KẺ

KÍCH ĐỘNG GÂY RỐI CHỐNG PHÁ CHÍNH QUYỀN

                                                                Trần Trí Nam

Lấy cớ phản đối dự thảo Luật Đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt, các phần tử phản động đã câu kết với một số đối tượng bất hảo, kích động, xúi giục, lôi kéo nhiều người dân (đa số là thanh, thiếu niên) tham gia gây rối, hủy hoại tài sản công, phá rối an ninh trật tự, gây hậu quả nghiêm trọng tại TP Phan Thiết và huyện Tuy Phong (Bình Thuận),… Và ý định tát nước theo mưa cũng được các phần tử cơ hội chính trị cổ súy gây ra đình công của công nhân Tp Hồ Chí Minh, gây rối ở Đồng Nai và một số địa phương khác. Đây rõ ràng là thủ đoạn vô cùng nham hiểm nhằm phá hoại an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở Việt Nam.

Những diễn biến của tình hình mấy ngày qua là những điều chưa từng xảy ra khi Việt Nam giành được độc lập, thống nhất Tổ quốc đến nay. Hiện lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng như các địa phương xảy ra bạo loạn đang tích cực chỉ đạo các cơ quan chức năng điều tra và xử lý nghiêm, nhất là những kẻ cầm đầu, chủ mưu. Rõ ràng, những âm mưu, thủ đoạn chống phá của các đối tượng gây án cần phải được lên án và khẩn trương điều tra để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật Việt Nam. Bởi lẽ, hành vi lợi dụng lòng yêu nước của lớp trẻ và những người nhẹ dạ cả tin để chống phá chính quyền gây hậu quả nghiêm trọng đã vi phạm vào quy định trong Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015. Mặt khác, hành vi đó còn làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế, xã hội, tâm lý, tình cảm của nhân dân trên từng địa bàn. Và qua nắm thông tin của cơ quan báo chí, tất cả bà con đều lên án và mong mỏi cần nghiêm trị hành vi này.

Mong rằng các bậc cha mẹ và mọi người dân cần giáo dục, nhắc nhở con cháu mình, và luôn đề cao cảnh giác không nghe theo những lời xúi giục, kích động trên mạng xã hội của những phần tử xấu, bọn phản động; không để lòng yêu nước của mình bị lợi dụng để trở thành nạn nhân trớ trêu, con rối do những kẻ xấu xúi giục./.

CẦN YÊU NƯỚC MỘT CÁCH SÁNG SUỐT!

Đảng, Nhà nước luôn lắng nghe tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của người dân. Tuy nhiên, mỗi người dân cũng cần tỉnh táo xem xét một cách khách quan trước các vấn đề. Lòng yêu nước cần phải thể hiện một cách có trách nhiệm, tỉnh táo và sáng suốt, tránh để kẻ xấu lôi kéo, lợi dụng.

Trong nhiều ngày qua, dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc không chỉ được thảo luận kỹ lưỡng tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khóa XIV, mà còn là tâm điểm trên các kênh truyền thông. Các nội dung được đặc biệt quan tâm, đó là thời hạn cho thuê đất trong một số trường hợp đặc biệt có thể lên tới 99 năm; và vấn đề bảo vệ chủ quyền Tổ quốc khi các đặc khu này đều nằm ở vị trí trọng yếu về quốc phòng - an ninh.

Ngay sau khi nhận được ý kiến đa chiều của các đại biểu Quốc hội và người dân, Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quyết định lùi thời hạn thông qua Dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc. Việc đề nghị lùi thời gian thông qua dự án luật được thực hiện sau khi tiếp thu các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, các nhà khoa học, nhà kinh tế, chuyên gia, cử tri và nhân dân cả nước.

Lúc 3h sáng ngày 9/6, Văn phòng Chính phủ phát đi thông báo cho biết, Chính phủ đã thống nhất với Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ trình Quốc hội xem xét, cho lùi việc thông qua Dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt từ Kỳ họp thứ 5 sang Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIV để có thêm thời gian nghiên cứu, hoàn thiện.

Thể hiện sự cân nhắc, thận trọng, sáng ngày 11/6/2018, Quốc hội đã biểu quyết điều chỉnh thời gian thông qua dự án Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt tại kỳ họp thứ 6 (cuối năm 2018) để tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của nhân dân, hoàn thiện dự thảo trên cơ sở giữ vững an ninh - quốc phòng, chủ quyền quốc gia và phát triển kinh tế đất nước.

Nhưng thật đáng tiếc, trong những ngày qua, một số đối tượng đã lợi dụng tình cảm của nhân dân, phát tán những lời kêu gọi dưới vỏ bọc “tình yêu Tổ quốc” trên mạng xã hội để kích động, lôi kéo người dân xuống đường, tụ tập đông người; hô hoán, thậm chí manh động tấn công lực lượng chức năng thực thi công vụ… gây mất trật tự an ninh nơi công cộng. Việc kích động biểu tình đã làm ảnh hưởng tới hình ảnh yên bình của Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Điều đáng nói đây, không phải lần đầu những chiêu trò này được những kẻ cơ hội chính trị thực hiện nhằm chống phá Nhà nước, lật đổ chế độ. Chúng ta cần hiểu rõ, bản chất của những cuộc “biểu tình ôn hòa” chỉ là cái cớ cho những kẻ mang danh “vì dân chủ nhân quyền” thực hiện hành vi gây mất ổn định trật tự an ninh xã hội. 

Phát biểu trong phiên họp Quốc hội sáng 11/6, theo Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, những gì Quốc hội đang bàn ở hội trường đã lan tỏa ra ngoài xã hội, nhưng rất tiếc đã làm nhân dân không hiểu đúng bản chất sự việc, có sự ngộ nhận, hiểu lầm vấn đề nên có hành động quá khích.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, lòng yêu nước của người dân có thể bị lợi dụng gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội. Vì thế, thay mặt Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội kêu gọi đồng bào nhân dân cả nước hãy bình tĩnh tin tưởng vào quyết định của Đảng, Nhà nước. Quốc hội luôn luôn lắng nghe góp ý của người dân. Đồng thời, kêu gọi từng đại biểu Quốc hội thể hiện trách nhiệm trong việc phát ngôn về các vấn đề đang được thảo luận.

Cũng trong ngày 11/6, thay mặt Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, đồng chí Bùi Văn Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam “kêu gọi toàn thể đoàn viên công đoàn, công nhân lao động hãy bình tĩnh, đề cao cảnh giác, không nghe theo và không làm theo lời xúi giục của kẻ xấu, không để lòng yêu nước bị lợi dụng; đồng thời tuyên truyền cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp không tham gia các hành động trái pháp luật, không chia sẻ những nội dung kích động trên các trang mạng xã hội”.

Vì sự ổn định và phát triển đất nước, tất cả chúng ta hãy đoàn kết, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, làm thất bại âm mưu của các thế lực thù địch. Muốn thế, mỗi cử tri, mỗi người dân hãy thể hiện tình yêu nước một cách sáng suốt, tích cực và phù hợp với quy định của pháp luật, tránh bị lợi dụng, xúi giục, kích động của kẻ xấu dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật./.

Trung Anh

http://dangcongsan.vn/thoi-su/can-yeu-nuoc-mot-cach-sang-suot-487017.html

TỈNH TÁO NHẬN DIỆN NHỮNG Ý KIẾN

 “MẬP MỜ ĐÁNH LẬN CON ĐEN”

Quan tâm đến vận mệnh đất nước là quyền, nhu cầu chính đáng của mỗi người dân; đồng thời đó cũng là một trong những biểu hiện của tình yêu Tổ quốc. Nhưng sự quan tâm, tình yêu đối với đất nước chỉ thật sự có ý nghĩa khi người dân tham gia phản biện, đóng góp ý kiến cho Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các cấp phải xuất phát từ cái tâm trong sáng, thái độ chuẩn mực, động cơ lành mạnh và hướng đến những mục tiêu chung, lợi ích chung của quốc gia dân tộc.

Lắng nghe nhân dân để hoàn thiện chính sách, luật pháp

Sự kiện Chính phủ đã thống nhất với Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội xem xét, cho lùi việc thông qua Dự án Luật Đơn vị hành chính- kinh tế đặc biệt từ kỳ họp thứ 5 sang kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIV, đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo các tầng lớp nhân dân.

Thực ra, khi đưa ra dự thảo quy định cho nhà đầu tư thuê đất lên đến thời hạn 99 năm trong Dự án Luật Đơn vị hành chính- kinh tế đặc biệt, Chính phủ cũng mong muốn tạo ra một ưu đãi nổi trội, đủ sức hút đối với các nhà đầu tư nước ngoài muốn làm ăn lâu dài tại khu vực này. Tuy nhiên, nội dung dự thảo nêu trên đã được nhiều nhân sĩ, tri thức, chuyên gia, nhà khoa học, luật sư phân tích ở nhiều góc độ, khía cạnh có lý, có tình và đều có chung nhận định: Thời gian cho thuê đất như vậy là quá dài, chưa phù hợp với quy định của luật đất đai hiện hành và có thể dẫn đến những hệ lụy không đáng có cho công cuộc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ Tổ quốc.

Thành tâm lắng nghe, tôn trọng và tiếp thu ý kiến đóng góp đầy tâm huyết, trách nhiệm của đông đảo người dân thuộc các giai cấp, thành phần trong xã hội, Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đưa ra một quyết định đúng đắn, hợp thời, hợp lòng dân. Điều đó chứng tỏ cơ quan hành pháp, lập pháp của nước ta không chỉ quán triệt, thực hiện đúng phương châm “dĩ dân vi bản” (lấy dân làm gốc) trong suốt quá trình hoạt động của mình, thực sự là một Chính phủ, Quốc hội của dân, do dân, vì dân, mà còn thấm nhuần sâu sắc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Điều gì có lợi cho dân thì hết sức làm. Điều gì có hại cho dân thì hết sức tránh”.

Qua sự việc này cho thấy, rất nhiều người trong xã hội ta, dù hằng ngày phải tần tảo lo toan sinh kế của gia đình và thể hiện trách nhiệm của bản thân đối với cơ quan, đơn vị nơi công tác, nhưng vẫn không nguôi trăn trở với những việc hệ trọng liên quan đến quốc gia đại sự của đất nước. Với một thái độ trung thực, thẳng thắn, tư duy phản biện có cơ sở khoa học, có lý lẽ thuyết phục, có chiều sâu văn hóa, có sự cân nhắc lợi- hại trước sau, có sự cảnh tỉnh, cảnh báo cần thiết, nhiều ý kiến đóng góp đã thể hiện tâm- tầm- tài của một công dân có trách nhiệm đối với vận mệnh chế độ và tương lai đất nước. Đó là tư duy phản biện khoa học, vì nước, vì dân, nên đã được cơ quan thẩm quyền và người có trách nhiệm chắt lọc, tiếp thu để đưa ra những quyết định hợp thời, đúng lúc.

Cảnh giác trước những ý kiến “mập mờ đánh lận con đen”

Nhưng cũng qua sự việc này cho thấy, trong xã hội ta vẫn còn một số người hoặc là thiếu tỉnh táo, hoặc là thiếu động cơ trong sáng, nên đã đưa ra những ý kiến phản biện theo kiểu “phản bác”, không những không đưa ra được những cơ sở, lý lẽ có sức thuyết phục, mà còn cố ý làm nghiêm trọng hóa vấn đề nhằm làm nhiễu nhương dư luận, gây phân tâm lo lắng. Đáng nói hơn, có những kẻ “ăn leo, nói theo”, chứa đựng động cơ “phá bĩnh” hơn là “phản biện”.

Thậm chí có những kẻ đã lợi dụng sự việc này để tung ra những luận điệu sai trái, hằn học, xuyên tạc, bôi nhọ sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Chính phủ và hoạt động, công tác lập pháp của Quốc hội. Ví như họ rêu rao rằng: “Bán rẻ đất đai tổ tiên cho người khác”, “Gần năm trăm dân biểu không đủ thẩm quyền để thông qua một đạo luật đã được Đảng cộng sản Việt Nam chuẩn bị sẵn”…(!)

Cha ông ta có câu “Nói phải củ cải cũng nghe”. Hàm ý câu này muốn nói lên sức mạnh, sức sống của chân lý, lẽ phải luôn có giá trị bởi tính thuyết phục của nó. Đến “vô tri vô giác” như củ cải mà cũng nghe lời nói phải, thì không có lý do gì mà những người cầm cân nảy mực, những cơ quan có trách nhiệm quyết định đến vận mệnh của hàng triệu con người lại không lắng nghe, tiếp thu những ý kiến tâm huyết, chuẩn xác. Nhưng đồng thời với sự tôn trọng những góp ý vì quốc kế dân sinh, vì quốc gia đại sự, chúng ta cũng phải tỉnh táo nhận diện những ý kiến “mập mờ đánh lận con đen”, bóc mẽ những chân tướng đội lốt “yêu nước” mà thực chất là “hại dân” và lật tẩy các chiêu trò lợi dụng tình hình khó khăn của đất nước, lợi dụng những ý kiến trái chiều trong xã hội để chống phá Đảng, Nhà nước và sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta.

Quan tâm đến vận mệnh đất nước là quyền, nhu cầu chính đáng của mỗi người dân; đồng thời đó cũng là một trong những biểu hiện của tình yêu Tổ quốc. Nhưng sự quan tâm, tình yêu đối với đất nước chỉ thật sự có ý nghĩa khi người dân tham gia phản biện, đóng góp ý kiến cho Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các cấp phải xuất phát từ cái tâm trong sáng, thái độ chuẩn mực, động cơ lành mạnh và hướng đến những mục tiêu chung, lợi ích chung của quốc gia dân tộc. Còn những ý kiến “biện” ít, “phản” nhiều, thiếu tính xây dựng và mang tính kích động, không đem lại lợi tích cho cộng đồng, cũng không hề là biểu hiện của lòng yêu nước mà chỉ làm rối ren thêm tình hình.

Thiện Văn

http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/tieudiem/tinh-tao-nhan-dien-nhung-y-kien-map-mo-danh-lan-con-den-456041.html

VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM "THI ĐUA PHẢI CÓ SỰ LÃNH ĐẠO ĐÚNG" CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VÀO THỰC TIỄN LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO THI DUA YÊU NƯỚC HIỆN NAY

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi thi đua ái quốc” vào ngày 11-6-1948, phát động phong trào thi đua yêu nước trong toàn Ðảng, toàn quân và toàn dân tích cực thực hiện nhiệm vụ kháng chiến, kiến quốc. Thực hiện lời kêu gọi thi đua yêu nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân dân ta đã giành được thắng lợi vẻ vang trong lịch sử, thành công trong công cuộc đổi mới ngày nay. Trải qua 70 năm, tư tưởng thi đua yêu nước của chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn giữ nguyên giá trị, nhất là những chỉ dẫn về lãnh đạo phong trào thi đua yêu nước.

1. Chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về lãnh đạo phong trào thi đua yêu nước

Một là, về vai trò của lãnh đạo đối với phong trào thi đua yêu nước.

Trong “Lời kêu gọi thi đua ái quốc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu quan điểm “Thi đua phải có sự lãnh đạo đúng”⁽¹⁾. Điều này có nghĩa là phong trào thi đua yêu nước đạt kết quả tốt thì cần có sự lãnh đạo đúng, lãnh đạo đúng là điều kiện bảo đảm cho thắng lợi của phong trào thi đua yêu nước. Hay nói cách khác sự lãnh đạo đúng là nhân tố quyết định thành công của phong trào thi đua yêu nước; ngược lại, ở nơi nào phong trào thi đua yếu kém là do có khuyết điểm trong công tác tổ chức lãnh đạo phong trào. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ các biểu hiện yếu kém của phong trào thi đua như: hướng dẫn thiếu thống nhất; chương trình nhiều nơi chưa sát thực tế; kế hoạch thiếu chu đáo, tỷ mỉ; nơi thì thiếu bền bỉ, nơi thì làm quá sức, nơi thì chưa tự động… Theo Người, nguyên nhân của tình trạng này là: “Tổ chức và lãnh đạo còn kém, không phát triển được hết sáng kiến và năng lực của quần chúng. Cơ quan lãnh đạo các cấp, các ngành, các đoàn thể, các địa phương thiếu sự phối hợp với nhau, thiếu sự tổng kết và trao đổi kinh nghiệm”⁽²⁾.

Sự lãnh đạo đúng của các chủ thể đối với phong trào thi đua yêu nước phải là một quá trình xuyên suốt từ chuẩn bị đến tổ chức thực hiện và cả sau mỗi đợt thi đua: “Trước khi thi đua phải chuẩn bị đầy đủ (giải thích, cổ động, xét kỹ kế hoạch mỗi nhóm, mỗi người). Trong lúc thi đua, phải thiết thực đôn đốc, giúp đỡ, sửa đổi. Sau đợt thi đua, phải thiết thực kiểm tra, tổng kết, phổ biến kinh nghiệm, khen thưởng những người kiểu mẫu, nâng đỡ những người kém cỏi”⁽³⁾.

Hai là, lãnh đạo công tác tuyên truyền, giáo dục, cổ động nhân dân thi đua yêu nước.

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ yêu cầu phát huy sức mạnh của toàn dân, động viên đông đảo nhân dân tích cực tham gia phong trào yêu nước. Vận động tất cả người dân Việt Nam thi đua yêu nước: “Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già, trẻ, gái trai; bất kỳ giàu nghèo, lớn, nhỏ đều phải trở nên một người chiến sĩ tranh đấu trên mặt trận: Quân sự, Kinh tế, Chính trị, Văn hóa”⁽⁴⁾. Muốn thuyết phục được nhân dân, cần lãnh đạo công tác tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục để nhân dân hiểu rõ ý nghĩa, tác dụng của thi đua yêu nước: “Thi đua là một cách rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ. Thi đua giúp cho đoàn kết chặt chẽ thêm. Và đoàn kết chặt chẽ để thi đua mãi”⁽⁵⁾. Hơn nữa, thi đua yêu nước đem lại cả lợi ích chung và lợi ích riêng: “Thi đua ái quốc là ích lợi cho mình, ích lợi cho gia đình mình và lợi ích cho làng cho nước, cho dân tộc”⁽⁶⁾. Bên cạnh đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa thi đua và yêu nước, chỉ ra tiêu chí nhận diện người yêu nước là người tham gia vào phong trào thi đua: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Và, những người thi đua là những người yêu nước nhất”⁽⁷⁾.

Ba là, lãnh đạo xây dựng phong trào thi đua yêu nước một cách thiết thực và toàn diện.

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ điều kiện bảo đảm cho thắng lợi của phong trào thi đua là phải có “sựlãnh đạo thiết thực và toàn diện”⁽⁸⁾. Trước hết, cần lãnh đạo xây dựng kế hoạch thi đua một cách tỷ mỉ, “phải do từng đơn vị nhỏ, từng gia đình, từng cá nhân bàn bạc kỹ, hiểu biết thấu, vui vẻ làm”. Kế hoạch thi đua yêu nước phải bảo đảm tính “thiết thực, rõ ràng, đúng mực, phải tuyệt đối tránh sự sơ suất, “đại khái”, quá cao, phiền phức, miễn cưỡng”. Nội dung thi đua nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị của từng giai đoạn, thi đua trên các phương diện: tăng gia sản xuất, công việc hằng ngày và học tập. Khi phát huy được sự tham gia của mọi người dân vào việc xây dựng kế hoạch thi đua thì sẽ nâng cao được tinh thần tự giác, hăng hái thi đua, làm cho “mọi người đều thi đua, mọi việc đều có thi đua”.

Bốn là, lãnh đạo kiểm tra công tác thi đua, tổng kết, phổ biến kinh nghiệm, khen thưởng người kiểu mẫu, nâng đỡ người kém cỏi.

Kiểm tra công tác thi đua nhằm kiểm điểm xem chủ trương, kế hoạch thi đua có đúng đắn không, phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm. Theo Người, kiểm tra là một phương thức lãnh đạo của Đảng: “nhân lúc quần chúng thực hành, ta xem xét lại, coi ý kiến đó đúng hay không. Rồi lại tập trung ý kiến của quần chúng, phát triển những ưu điểm, sửa chữa những khuyết điểm, tuyên truyền, giải thích, làm cho quần chúng giữ vững và thực hành.

Cứ như thế mãi thì lần sau chắc đúng mực hơn, hoạt bát hơn, đầy đủ hơn trước.

Đó là cách lãnh đạo cực kỳ tốt”⁽⁹⁾.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhiệm vụ: tổng kết, phổ biến kinh nghiệm, khen thưởng những người kiểu mẫu, nâng đỡ những người kém cỏi. Nêu gương người kiểu mẫu, người tốt việc tốt là một phương pháp hay, thúc đẩy phong trào thi đua yêu nước phát triển sâu rộng bởi lẽ: “một tấm gương sống có còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”⁽¹⁰⁾.

Khen thưởng là nội dung quan trọng của công tác thi đua nên Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu phải tiến hành kịp thời, chính xác, công khai, dân chủ để phát huy tác dụng động viên, giáo dục, nêu gương, cổ vũ phong trào thi đua. Hơn nữa, khen thưởng phải đúng người, đúng việc, người được khen thưởng phải được quần chúng tôn vinh, khâm phục. Bên cạnh đó, Người cũng nhắc nhở, phê bình tình trạng: “Báo cáo giả dối. Thành công ít, thì suýt ra nhiều. Còn khuyết điểm thì giấu đi không nói đến”⁽¹¹⁾.

Như vậy, những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về sự lãnh đạo đúng đối với công tác thi đua vẫn giữ nguyên giá trị, cần vận dụng sáng tạo trong giai đoạn hiện nay.

2. Giải pháp chủ yếu tăng cường lãnh đạo phong trào thi đua yêu nước trong giai đoạn hiện nay

Một là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, cán bộ và đảng viên trong lãnh đạo phong trào thi đua

Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò, ý nghĩa của công tác lãnh đạo phong trào thi đua hiện nay. Các cấp ủy đảng phải xác định lãnh đạo công tác thi đua, khen thưởng là nội dung lãnh đạo quan trọng. Các cấp uỷ đảng tổ chức lớp học tập, quán triệt các quan điểm, chủ trương chính sách của Đảng về thi đua, khen thưởng trong các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, sự chỉ đạo và quản lý của nhà nước đối với công tác thi đua, khen thưởng trong các văn bản pháp lụât của nhà nước. Tăng cường công tác tuyên truyền các phong trào thi đua yêu nước trong cán bộ, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân. Phát huy vai trò của các cơ quan báo chí, truyền thông trong tuyên truyền về ý nghĩa, mục tiêu, nội dung, kế hoạch, tiêu chí đánh giá thi đua.

Hai là, kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng các cấp

Hội đồng Thi đua - Khen thưởng các cấp cần làm tốt công tác tham mưu đề xuất với cấp ủy và chính quyền đề ra các chủ trương, biện pháp đẩy mạnh phong trào thi đua trong từng năm và trong từng giai đoạn; thực hiện tốt chế độ họp định kỳ (và đột xuất) để thông qua chương trình, kế hoạch công tác; thường xuyên có kế hoạch kiểm tra công tác thi đua khen thưởng; kịp thời phát hiện các nhân tố điển hình tiên tiến tại cơ quan, đơn vị, từ đó có kế hoạch bồi dưỡng, nhân điển hình ra toàn thể cơ quan, đơn vị mình; phát huy hơn nữa trách nhiệm của từng thành viên trọng việc đề xuất, lựa chọn các tập thể, cá nhân xứng đáng để khen thưởng và đề nghị cấp trên khen thưởng.

Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thi đua khen thưởng, tạo đột phá thúc đẩy nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng các cấp. Cần tập trung xây dựng mô tả vị trí việc làm và xác định tiêu chuẩn người cán bộ công chức thi đua khen thưởng. Coi trọng, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức cho cán bộ, công chức làm công tác thi đua khen thưởng. Tăng cường bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng làm việc cho cán bộ làm công tác thi đua khen thưởng các cấp nhằm làm cho họ đủ năng lực thẩm định, phát hiện, đề xuất các cá nhân, tập thể là điển hình tiên tiến, nhân tố mới, mô hình mới để tuyên truyền, nhân rộng. Bố trí, phân công cán bộ có năng lực lãnh đạo, ngang tầm đảm đương được nhiệm vụ quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng.

Ba là, đổi mới công tác phát động, chỉ đạo thực hiện, sơ kết, tổng kết và khen thưởng các phong trào thi đua yêu nước

Phát động phong trào thi đua với nhiều hình thức như: mở hội nghị phát động thi đua riêng biệt hoặc gắn với hội nghị tổng kết công tác thi đua, khen thưởng của năm trước sau đó phát động phong trào thi đua hoặc gắn với các cuộc mít tinh kỷ niệm ngày lễ lớn của dân tộc, ngày truyền thống hoặc sự kiện quan trọng của địa phương, đơn vị; ban hành các văn bản hướng dẫn nội dung, mục tiêu, tiêu chí thi đua…

Xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, tham quan, học tập kinh nghiệm, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả của điển hình tiên tiến. Tổ chức tốt các hình thức, biện pháp tuyên truyền về những kinh nghiệm, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả, những gương sáng người tốt, việc tốt. Quan tâm phát hiện nhân tố mới, bồi dưỡng điển hình tiên tiến và nhân rộng các điển hình thông qua việc tổng kết và phát động phong trào học tập các điển hình tiên tiến. Phát huy vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng trong công tác phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến.

Bốn là, phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức triển khai các phong trào thi đua và bình xét khen thưởng

Trong việc tổ chức triển khai các phong trào thi đua và bình xét khen thưởng, người đứng đầu có vai trò rất quan trọng đối với bảo đảm cho phong trào thi đua thiết thực, hiệu quả. Muốn vậy, người đứng đầu phải có nhận thức đúng đắn, đầy đủ về mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp, tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện của các phong trào thi đua yêu nước và có năng lực lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức tốt các phong trào, làm cho phong trào thi đua yêu nước phát triển sâu rộng, xuất hiện nhiều gương điển hình tiến tiến, nhân tố mới, mô hình mới; khen thưởng kịp thời, chính xác. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra các các tập thể, cá nhân thuộc cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức và tham gia các phong trào thi đua yêu nước; chỉ đạo việc hướng dẫn tổ chức bình xét, khen thưởng theo thẩm quyền và trình cấp trên khen thưởng cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc tiêu biểu trong phong trào thi đua. Bên cạnh đó, người đúng đầu cơ quan, đơn vị phải thực sự khách quan, trung thực trong việc đánh giá thi đua.

Năm là, xây dựng quy chếphối hợp giữa chính quyền với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong tổ chức các phong trào thi đua và công tác khen thưởng

Dưới sự lãnh đạo của cấp ủy đảng cùng cấp, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dânđều có trách nhiệm tham gia thực hiện phong trào thi đua yêu nước theo chức năng, nhiệm vụ, chính quyền. Cấp ủy đảng cùng cấp lãnh đạo chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dânxây dựng quy chế phối hợp và thực hiện nghiêm quy chế. Chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể có kế hoạch, biện pháp cụ thể tổ chức thực hiện phong trào thi đua yêu nước, chấp hành nghiêm túc sự lãnh đạo và chịu trách nhiệm trước cấp ủy, tổ chức đảng về kết quả tổ chức các phong trào thi đua yêu nước. Cơ quan chính quyền chủ động phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và các cơ quan thông tin đại chúng có kế hoạch, biện pháp cụ thể tổ chức thực hiện phong trào thi đua yêu nước trong toàn thể các tầng lớp nhân dân hưởng ứng, tham gia các phong trào thi đua yêu nước.

Sáu là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về thi đua, khen thưởng và giải quyết kịp thời khiếu nại, tố cáo, xử lý nghiêm vi phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng

Cấp uỷ đảng thường xuyên kiểm tra việc thực hiện công tác thi đua, khen thưởng của các tổ chức trong hệ thống chính trị, nhất là hoạt động quản lý nhà nước của các cấp chính quyền đối với công tác thi đua, khen thưởng.

_________________

(1), (3), (5), (7) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.146, 146, 146, 407

(2), (6), Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.6, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.134, 170.

(4), (9), (11) Hồ Chí Minh Toàn tập, t.5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.556, 330-331, 341.

(8) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.11, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.496.

(10)Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.284.

TS Lê Thị Minh Hà

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

http://lyluanchinhtri.vn/home/index.php/bai-noi-bat/item/2538-van-dung-quan-diem-thi-dua-phai-co-su-lanh-dao-dung-cua-chu-tich-ho-chi-minh-vao-thuc-tien-lanh-dao-phong-trao-thi-dua-yeu-nuoc-hien-nay.html

LỜI KÊU GỌI THI ĐUA ÁI QUỐC

VẸN NGUYÊN GIÁ TRỊ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

70 năm đã trôi qua kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948-11/6/2018), nhưng đến nay những giá trị lý luận và thực tiễn của Lời kêu gọi vẫn còn vẹn nguyên. 

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm tới phong trào thi đua yêu nước và chính Người cũng là một tấm gương thi đua mẫu mực. Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ để lại cho Đảng ta, nhân dân ta những quan điểm về thi đua yêu nước, mà phong trào thi đua yêu nước do Người và Đảng ta phát động đã để lại những kinh nghiệm quý báu trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức phong trào thi đua hiện nay. 

Trong Lời kêu gọi thi đua yêu nước đầu tiên (11/5/1948), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: để “diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm," "Muốn tự cấp, tự túc, đi kịp người ta, thì chúng ta phải đi mau. Vì vậy, sỹ, nông, công, thương, binh, gái trai, già trẻ, toàn thể quốc dân ta, vô luận ở địa vị nào, làm công việc gì, phải ra sức tham gia cuộc Thi đua yêu nước."

Như vậy, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tất cả các tầng lớp nhân dân, dù ở địa vị nào, làm công việc gì, đều phải tham gia vào cuộc thi đua yêu nước. 

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đã là người Việt Nam yêu nước thì phải thi đua “thi đua tức là yêu nước." 

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng thi đua không chỉ là hoạt động tích cực, sáng tạo trong công việc hàng ngày, mà còn là biểu hiện của lòng yêu nước, là tình cảm của mỗi con người Việt Nam đối với Tổ quốc, quê hương; lấy thi đua làm động lực để phát huy lòng yêu nước, làm cho lòng yêu nước được thể hiện bằng hành động thực tế trong lao động sản xuất, trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu và ngược lại lấy lòng yêu nước để nâng cao hiệu quả thi đua. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận định: “Nói yêu nước thì phải thi đua và những người thi đua là những người yêu nước nhất." Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm cho phong trào thi đua của nhân dân ta mang bản sắc dân tộc Việt Nam. Bản sắc đó là lòng yêu nước được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử, là đạo đức, văn hóa, cốt cách của dân tộc Việt Nam. 

Về cách thức thi đua, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là dựa vào “lực lượng của dân, tinh thần của dân," "làm cho mau, làm cho tốt, làm cho nhiều”, làm cho phong trào thi đua ái quốc “ăn sâu, lan rộng khắp mọi mặt và mọi tầng lớp nhân dân." Người khẳng định kết quả của thi đua ái quốc sẽ là: “Toàn dân đủ ăn đủ mặc, toàn dân biết đọc biết viết, toàn bộ đội đầy đủ lương thực, khí giới để diệt ngoại xâm, toàn quốc sẽ thống nhất độc lập hoàn toàn."

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, thi đua không chỉ nhằm phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả công tác, xây dựng những nhân tố tiên tiến, mà còn nhằm “nâng đỡ những người kém cỏi," loại trừ phẩn tử lạc hậu, kìm hãm sự phát triển của sản xuất, của tiến bộ xã hội. Qua phong trào thi đua, quần chúng nhân dân hăng hái đi vào cuộc sống thực tiễn, tôi luyện và trưởng thành, để cho “mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già, trẻ, trai, gái; bất kỳ giàu, nghèo, lớn, nhỏ đều cần phải trở nên một chiến sỹ tranh đấu trên mặt trận: quân sự, kinh tế, chính trị, văn hóa."

 Nhờ có phong trào thi đua mà nhân dân ta không những nâng cao năng suất, mà còn gạt bỏ dần những thói hư, tật xấu của chế độ cũ; phát huy đạo lý truyền thống tốt đẹp của dân tộc; góp phần xây dựng nền văn hóa mới, con người mới, đời sống mới. 

Thực hiện Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cả nước đã dấy lên các phong trào thi đua yêu nước rất sôi nổi và hiệu quả. Trên khắp các mặt trận, từ tiền tuyến đến hậu phương; trên khắp các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, quân sự…; ở khắp các giới, các ngành, các cấp.., đâu đâu cũng sôi nổi phong trào thi đua yêu nước. 

Lịch sử cách mạng thời kỳ này còn in đậm hình ảnh các phong trào thi đua: “Xây dựng chi bộ bốn tốt” trong Đảng; “Sóng Duyên Hải” trong công nghiệp; “Gió Đại Phong” trong nông nghiệp; “Cờ ba nhất” trong các lực lượng vũ trang; “Ba sẵn sàng” với thanh niên; “Ba đảm đang” với phụ nữ; “Làm nghìn việc tốt” trong thiếu nhi; “Trống Bắc Lý” trong giáo dục... 

Đúng như sau này, Chủ tịch Hồ Chí Minh tổng kết: "Người người thi đua, ngành ngành thi đua; Ta nhất định thắng, địch nhất định thua." Thực tiễn thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược đã minh chứng hùng hồn cho nhận định này của Người. Đó cũng là nguồn sức mạnh vô tận, góp phần vào thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội sau này. 

Ra đời cách đây 70 năm, nhưng Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn mang tính thời sự sâu sắc, vẹn nguyên những giá trị lý luận và thực tiễn đối với phong trào thi đua yêu nước hiện nay. Những chỉ dẫn của Người về mục đích, lực lượng, cách làm trong Lời kêu gọi thi đua ái quốc vẫn tiếp tục soi đường cho dân tộc Việt Nam trên hành trình xây dựng một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. 

Thực hiện theo tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua ái quốc, đến nay phong trào thi đua yêu nước đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Phong trào thi đua đã ngày càng đi vào thực chất, đã bám sát nhiệm vụ chính trị của Đảng và của các ban, bộ, ngành, địa phương. 

Nhìn chung, việc tổ chức phát động thi đua với hình thức phong phú, chủ đề rõ ràng, tiêu chí cụ thể, nội dung thiết thực, triển khai có hiệu quả. Phong trào thi đua đã chú trọng vào việc xây dựng các mô hình mới, nhân tố mới và thực hiện đồng bộ tốt cả bốn khâu: Phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân rộng điển hình tiên tiến. 

Qua các phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu, điển hình của tập thể, cá nhân trong lao động, sản xuất, chiến đấu, học tập... Kết quả đạt được từ các phong trào thi đua yêu nước là minh chứng thuyết phục cho việc Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã vận dụng, phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua ái quốc trong thời kỳ mới, đồng thời, cũng minh chứng cho sức sống vững bền, giá trị lan tỏa của Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thực tiễn./.

PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Dung, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

http://www.tuyengiao.vn/pages/detail/18/117386/Loi-keu-goi-thi-dua-ai-quoc-ven-nguyen-gia-tri-ly-luan-va-thuc-tien.html